اساسي ستونزې - دپوھنی وزارت

اساسي ستونزې

په زياتو لاسته راوړنو سربېره اوس هم د هېواد د پوهنې بهير د امنیت، ښوونې او روزنې ته د متوازن  لاسرسي او د ښوونیز کیفیت او مديريت په برخو کې له سترو ننګونو سره مخامخ دى چې په لنډه توګه يې داسې يادونه كيږي:
 

۱- امنیت او لاسرسى
د امنیتي ګواښونو د شتون، روزنیزو آسانتیاوو د نشتوالي او د مسلکي په تیره بیا ښځینه ښوونکو دکمښت له امله، د ښوونځی د عمر لرونكو ۱۲ میليون ماشومانوڅخه څه د پاسه پنځه ملیونه نجونې (په سلو كې ۴۲)، ښوونې او روزنې ته لاس رسى نه لري. شپږ زره ښوونځي ودانۍ او نورې ضروري اسانتياوې نه لري او په سلګونو ښونځي له استوګنځايونو څخه لرې پراته دي، چی ورتګ يي ماشومانو په تیره بیا نجونوته لويه ستونزه او ننګونه ده.
له ۴۱۲ ښاري ناحيو او ولسوالیو څخه په څه د پاسه ۲۰۰ ناحيو او ولسواليو كې یوه نجلۍ په لسم او تر هغه پورته ټولګيوکې نشته او ۲۴۵ ولسوالۍ او ناحيې آن یوه ښځینه مسلكي ښوونکې نه لري، یوولس ميلیونه هیوادوال اوس هم بی سواده پاتې او د هېواد د لسو ولایتونو په ۶۸ ولسوالیوکې ۶۲۱ ښوونځي د امنیتي ستونزو له امله ټرلي دي.

 

۲-کیفیت او ځواب ويل
 له ۱۷۰۰۰۰ تنه ښوونکو څخه په سلوکې یوازې ۲۷ د يو مسلكي ښوونكي كمترين شرايط
(د څوارلسم ټولګي فراغت)لري. په زیات شمیر ښوونځیو کې د درسي خونو د کمښت له امله درسي ساعتونه کم او په ټولګیو کې ګڼه ګوڼه زیاته ده چي دغه كار د تدریس کیفیت زیانمن کړی دى. تر اوسه هم دکتابونو او درسي توکو کمښت شته. د تخنیکي او مسلکي زده کړو په ښوونځیو کې د شمولیت زمینه یوازې د نهمو ټولګیو په سلوکی  دوه فارغانو او د حرفوي زده کړو زمینه یوازی یوې کوچنۍ برخی وګړو ته برابره ده، د لازمو شرایطو د نشتوالي له امله د فراغت اوکار موندلو ترمنځ واټن زیات دی، د ۱۲م ټولګیو د۹۵۰۰۰ تنه فارغانو یوازې څلورمې برخې په ۱۳۸۸ كال كې پوهنتونونو او د لوړو زده کړو موسسوته لاره پیدا کړې ده او پاتې نور په سختۍ سره کار پیدا کولای شي.

 

۳-مدیریت
     له هغو هڅو سره سره چی د فردي اوکاري ظرفیتونو د لوړولو په خاطر شوې دي، د مرکز او ولایتونو په کچه د پوهنې د نظام اجرايوي ځواکمني تر اوسه هم نیمګړې  او ناکافي ده، چې البته د متخصص پرسونل نشتوالي او يا هم د موجوده كارپوهانو له خوا د پوهنې په وزارت كې په ټیټه تنخوا كار كولو ته غاړه نه ایښودلو، دغه ستونزه زیاته کړې او دکار لپاره د مناسبې ودانۍ، ځای او د اړتیا وړ تجهیزاتو په تیره بیا د معلوماتي ټکنالوژۍ کمښیت دغه ستونزه لاپیچلې کړې ده.