د پوهنې اوسنى وضعيت څه ډول دى؟ - دپوھنی وزارت

د پوهنې اوسنى وضعيت څه ډول دى؟

د لوى خداي (ج) په مرسته، زموږ د زحمتكش ولس د هڅو او د نړيوالې ټولنې د همكارۍ په نتيجه كې له ۱۳۸۱ کال را په دې خوا د پوهنې په برخه كې پوره او اساسي پرمختګ شوى او زياتې برياوې تر لاسه شوې دي، چې د بيلګې په ډول یې د ۱۳۸۸ كال  تر پايه پورې يوه برخه په دې توګه بیانيږي:

  • د زده کوونکو په شمولیت کې اووه  برابره زیاتوالی راغلى چې  په ۱۲۰۰۰ عمومي ښوونځیوکې ټول ۷ ملیون تنه زده كوونكې چې په سلوکې يې۳۷ نجونې دي، په زده كړو بوخت دي.
  • د ښوونکو شمېر څه د پاسه آته برابره زیات شوى چې په دې توګه ۱۷۰۰۰۰ تنه ښوونكي چی ۳۰ سلنه یې نجونې دي، د هېواد د بچيانو په روزنه بوخت دي.
  • د رسمي اسلامي زده کړو د موسسو شمېر ۵۵۰ ته لوړ شوی او ۱۳۶۰۰۰ طالب العلمان چې په سلوکې ۹ يې ښځې دي، د اسلامي علومو په زده كړه لګيا دي.
  • د اسلامي زده كړو اداره له رياست څخه د معينيت كچې ته لوړه او د هېواد په تاريخ كې د لومړي ځل لپاره د ازهر پوهنتون څانګه (د الازهر د اسلامي علومو انسټيټيوت)په كابل ښار كې پرانيستل شوه چې په تدريجي ډول به يې نورې څانګې د هېواد په لويو ښارونو كې هم جوړې شي.
  • د عمومي او اسلامي زده كړو ملي درسي نصاب تر كار لاندې او د بشپړيدو په حال كې دى، چې د عمومي ښوونځيو د لومړنۍ او منځنۍ دوری(۹-۱) لپاره نوي درسي کتابونه او د ښوونكي لارښود کتابونه تالیف، چاپ او ویشل شوي، اټكل كيږي چې د ثانوي دورې به د ۱۳۸۹كال تر پايه او د اسلامي زده کړو د موسسو به د ۱۳۹۱کال تر پايه بشپړ شي.
  • د ښوونکي روزنې د مرکزونو شمېر له څلورو څخه دوه څلوښتو ته لوړ شوى چې په هر ولایت کې لږ تر لږه یو مرکز د نارینه او ښځینه لیلیو په درلودلو سره شتون لري او ۴۲۰۰۰ تنه  زده كوونكي چې ۳۸سلنه يې ښځې دي، پکې زده كړې كوي.
  • سربیره پردې د ښوونکو د تحصیلي كچې لوړولو په موخه په ولسوالیو كې د ښوونکي روزنی ۷۳ مرکزونه ښونځیو ته نږدې جوړ شوي دي.
  • د تخنيكي او مسلکي زده کړو په ښوونځيو کې شمولیت ديارلس برابره زیات شوى او ۲۰۰۰۰ تنه زده کوونکي چې۱۶ سلنه يې ښځی دي،  په ۶۰ تخنيكي او مسلکي ښوونځیو کې په زده کړو بوخت دي.
  • ځه د پاسه ۹۵۰۰۰ تنه زده کوونکي چې ۲۷ سلنه يې ښځې دي، په ۱۳۸۸ کال کې له ۱۲م ټولګي څخه فارغ شوي دي.
  • له ۱۳۸۱کال راهیسې هركال څه د پاسه ۲۵۰۰۰۰ تنو نالوستيو هېوادوالو چې ۶۲ سلنه یې ښځې دي، د لیک لوست زده کړې یوه نهه میاشتنۍ دوره پای ته رسولې ده.
  • د ټولنیز ګډون د پیاوړتیا او د پوهنې په وده او پرمختګ كې د خلكو د گډون په غرض د ښوونځیو ۸۵۰۰ شوراګانی جوړې شوې او ۴۵۰۰ ښوونځي د سیمی د خلکو په فعاله مرسته او ونډه اخيستلو سره جوړ شوي دي.
  • د امنیتي ستونزو له امله تړل شويو ښوونځيو څخه، ۲۲۰ ښوونځي په۱۳۸۸ کال کې بیرته پرانیستل شوي، چې ۲۰۰۰۰۰ تنه زده کوونکي پکی په زده کړو بوخت دي.
  • اداري اصلاحات او انکشاف دوام لري او له امله يې په اداره، څارنه او ارزونه پوری اړونده مسلې پیاوړې شوې دي. په ټولو ادارو او ښوونځيو كې د اصلاحاتو د رامنځ ته كولو او د ښوونكو په ګډون د پوهنې وزارت د ټولو منسوبينو په تنخواګانو کې د لازم زياتوالي د راوستلو په غرض د رتبو او تنخواګانو د نوی سیستم پلي كول په چټكۍ سره جريان لري او تر اوسه پوری ۷۰۰۰۰ تنه ښوونكي ورڅخه مستفید شویدي.
  • څه د پاسه ۶۳۰۰۰ محصلين د لوړو زده کړو په کابو ۲۴ پوهنتونو او موسسو کې لوړې زده كړې كوي.